Nghi thức tụng niệm
Tụng Bát-nhã Tâm Kinh và Sám hối sáu căn — thời khóa chiều của các thiền viện Trúc Lâm, theo nghi thức HT. Thích Thanh Từ soạn.
Bấm nút phát rồi tụng theo nhịp chuông mõ. Chưa quen thì mở to nghe vài buổi trước khi tự tụng.
Bản thu do Thiền viện Thường Chiếu phổ biến (thuongchieu.net) — tụng đúng nghi thức HT. Thích Thanh Từ soạn.
Sám hối trong nhà thiền
Ở thiền viện, mỗi ngày chỉ một thời sám hối, thường vào khoảng 6 giờ chiều. Hòa thượng chọn bài sám sáu căn vì hợp với pháp tu trong kinh A-hàm lẫn đường lối Thiền tông: sáu căn tiếp sáu trần mà dính mắc là gốc của lỗi lầm. Sám hối để gỡ những dính mắc ấy cho lúc ngồi được an ổn — ngồi thiền mới là trọng tâm, sám hối là phần phụ trợ.
Nghi thức đã được Việt hóa trọn vẹn để ai tụng cũng hiểu mình đang tụng gì. Phật tử tại gia có thể giữ thời khóa này ở nhà, mỗi tối một thời, khoảng 45 phút.
Trình tự một thời khóa
- 1
Kệ nguyện hương
Quỳ
Dâng hương. Bài kệ lấy hương trầm, chiên-đàn làm ví cho giới, định, tuệ — nguyện đốt lò tâm mà cúng dường. Niệm danh hiệu Bồ Tát Hương cúng dường ba lần rồi đứng lên.
- 2
Tán Phật
Đứng · 3 lạy
Tán thán bốn tâm từ, bi, hỷ, xả của Phật, rồi chí tâm đảnh lễ Tam bảo: chư Phật, chánh pháp và Hiền thánh Tăng ba đời — mỗi ngôi một lạy.
- 3
Tán Pháp
Đứng
Kệ khai kinh: pháp Phật sâu mầu, trăm nghìn kiếp khó gặp, nay được nghe thì nguyện hiểu nghĩa chân thật. Xướng “Qui kính Phật, Bồ Tát trên hội Bát Nhã” ba lần.
- 4
Tâm Kinh Trí Tuệ Cứu Cánh Rộng Lớn
Tụng theo chuông
Bát-nhã Tâm Kinh bản Việt hóa của Hòa thượng. Mỗi đoạn dứt một tiếng chuông; câu chú “Yết đế, yết đế…” tụng ba lần. Ở thiền viện, trước khi sám hối và sau khi xả thiền đều tụng một biến Tâm Kinh.
Đọc bản Hán-Việt và diễn lược - 5
Sám hối sáu căn
Quỳ tụng
Phần chính của thời khóa. Mở đầu “Chí tâm sám hối”, nhận rằng từ vô thủy vì sáu căn lầm mà bỏ mất bản tâm; rồi lần lượt soi lỗi của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Bài sám rút từ “Khoa nghi Sáu thời sám hối” của vua Trần Thái Tông — bản gốc mỗi thời sám một căn, thiền viện gom lại tụng trong một thời.
- 6
Tam quy, ngũ giới
Phật tử tại gia
Phần dành cho cư sĩ: quy y Phật, Pháp, Tăng và nhắc lại năm giới, nguyện đủ nghị lực giữ giới trong sạch để làm người tốt đời này và đời sau.
- 7
Lễ Phật Tổ
Lạy
Đảnh lễ Phật ba đời — Tỳ-bà-thi, Thích-ca Mâu-ni, Di-lặc — rồi các Tổ: Ca-diếp, A-nan, Bồ-đề-đạt-ma, Huệ Khả, Huệ Năng, và Tam Tổ Trúc Lâm: Trúc Lâm Đại Đầu-đà, Pháp Loa, Huyền Quang; sau cùng là chư Tổ Ấn Độ, Trung Hoa, Việt Nam.
- 8
Chí tâm phát nguyện
Mười hai nguyện
Nguyện nguồn tâm thường lặng, tạng thức thôi lăng xăng, khối nghi tan, trăng định tròn… cho đến nguyện cuối là mến thích Tổ sư Thiền — mười hai lời nguyện đều hướng về tu tâm.
- 9
Hồi hướng · Phục nguyện
Chủ lễ đọc · 3 lạy
Hồi hướng công đức về Thánh chúng, nguyện tâm Bồ-đề không thối chuyển. Chủ lễ đọc lời phục nguyện cho cửa thiền nghiêm tịnh, chúng sanh an lạc. Đại chúng đứng lên, quy mạng lễ Tam bảo ba lạy, mãn thời khóa.
Tụng theo tổ đình
Toàn văn nghi thức và bản ghi âm tụng (44 phút, đã đặt trên đầu trang) do Thiền viện Thường Chiếu phổ biến.
Nguồn: “Nghi thức sám hối và tụng giới”, HT. Thiền sư Thích Thanh Từ — Thiền viện Thường Chiếu (thuongchieu.net).
Không sám lỗi trước, khó tránh lỗi sau.
Tụng xong, ngồi lại vài phút cho tâm lắng: vào thời tọa thiền.
Chia sẻ nghi thức tụng niệm